Kofeina to jedna z najczęściej spożywanych substancji pobudzających. Występuje w kawie, herbacie, napojach gazowanych i czekoladzie. Poprawia koncentrację, redukuje zmęczenie i zwiększa wydolność organizmu. Choć kawa i cola zawierają ten sam składnik aktywny, różnią się jego ilością oraz wpływem na ciało. Świadome poznanie tych różnic pomaga dobrać napój najlepiej dopasowany do indywidualnych potrzeb.
Kawa od wieków jest symbolem poranka. Jej popularność wynika z wyjątkowego smaku, aromatu i silnego działania pobudzającego. Filiżanka espresso o pojemności 50 mililitrów zawiera średnio 50 miligramów kofeiny, co czyni ją jednym z najbogatszych źródeł tej substancji w codziennej diecie. Kofeina z kawy trafia do krwiobiegu po kilkunastu minutach, a efekt utrzymuje się do czterech godzin.
Jedna filiżanka espresso dostarcza więcej energii niż kilka puszek napoju gazowanego. Rodzaj ziaren i sposób parzenia wpływają na moc napoju. Espresso pobudza szybciej, a kawa przelewowa działa łagodniej.
Cola, oprócz kofeiny, zawiera cukier, który chwilowo podnosi poziom energii. W puszce o pojemności 200 mililitrów znajduje się około 20 miligramów kofeiny, czyli ponad dwa razy mniej niż w małej filiżance kawy. Dwustumililitrowa filiżanka kawy zawiera około 200 miligramów kofeiny, czyli dziesięć razy więcej niż cola o tej samej objętości. Dlatego kawa działa szybciej i mocniej. Cola uwalnia energię stopniowo, daje łagodniejsze pobudzenie, ale efekt utrzymuje się dłużej. Często wybierana jest przez osoby wrażliwe na działanie kawy.
Najsilniejszym wariantem jest cola z dopiskiem "Energy", zawierająca około 80 miligramów kofeiny w 250 mililitrach. To ilość porównywalna z filiżanką mocnej kawy. Wersja bez cukru dostarcza tyle samo kofeiny, ale nie powoduje gwałtownego wzrostu poziomu glukozy. Takie napoje skierowane są do osób, które potrzebują szybkiego zastrzyku energii, na przykład kierowców, studentów lub pracowników zmianowych.
Nadmierne spożycie kofeiny może prowadzić do bezsenności, uczucia niepokoju i podwyższonego ciśnienia. Napoje energetyczne warto pić okazjonalnie, a nie codziennie. Wybór między kawą a colą zależy od potrzeb. Kawa sprawdzi się rano, a cola w ciągu dnia, gdy chcemy uniknąć gwałtownego działania.
Zgodnie z informacjami portalu kawaizdrowie.pl oraz opinią Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) z 2015 roku, spożycie do 400 miligramów kofeiny dziennie z jakiegokolwiek źródła jest bezpieczne dla dorosłych. To równowartość czterech filiżanek kawy lub dziesięciu puszek coli. Kobiety w ciąży i osoby z nadciśnieniem powinny ograniczyć jej ilość do około dwustu miligramów.
Kofeina występuje również w herbacie, kakao, czekoladzie i napojach energetycznych, więc łatwo przekroczyć zalecaną normę. Zbyt duża ilość może powodować rozdrażnienie, bóle głowy i problemy ze snem. Najlepiej pić napoje z kofeiną z umiarem i unikać ich wieczorem, aby nie zaburzać odpoczynku, ponieważ nadmiar tej substancji przynosi efekt odwrotny do zamierzonego. Sen, nawodnienie i zbilansowana dieta wspierają koncentrację skuteczniej niż kolejne filiżanki kawy lub puszki coli.