Na terenach dzisiejszego Podkarpacia od lat przygotowywano potrawy bazujące na składnikach dostępnych przez większą część roku. Kartofle zajmowały szczególne miejsce w codziennym menu, dlatego wykorzystywano je na wiele sposobów. Jednym z najbardziej charakterystycznych dań są kacapoły, nazywane także klęglami. To kluski z ziemniaczanego ciasta wypełnione twarogowym nadzieniem, które wywodzą się z kuchni lasowiackiej i są związane z regionem Puszczy Sandomierskiej.
Kacapoły mają bogatą historię. Są częścią lokalnego dziedzictwa
Kacapoły wywodzą się z kuchni Lasowiaków zamieszkujących tereny obecnego Podkarpacia. Szczególnie mocno związane są z gminą Borowa, gdzie receptura była przekazywana z pokolenia na pokolenie. Potrawa cieszyła się dużą popularnością, ponieważ wszystkie potrzebne składniki były łatwo dostępne i niedrogie. Znaczenie tego dania zostało oficjalnie docenione, ponieważ zostało wpisane na Listę Produktów Tradycyjnych Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi w 2006 roku w kategorii gotowych dań i potraw województwa podkarpackiego. Receptura znajduje się również w zbiorach Muzeum Kultury Ludowej w Kolbuszowej.
Składniki na ciasto:
- 1,5 kg ziemniaków surowych,
- 500 g ziemniaków ugotowanych,
- 20 g mąki pszennej,
- 20 g mąki ziemniaczanej,
- jajko,
- łyżeczka soli,
- szczypta pieprzu.
Składniki na nadzienie:
- 400 g twarogu,
- żółtko,
- łyżeczka soli,
- szczypta pieprzu,
- łyżeczka cukru (opcjonalnie).
Do podania:
- 100 g słoniny lub boczku,
- duża cebula.
Jak się robi kacapoły? Sekret tkwi w twarogowym farszu, to on nadaje smak
Największą różnicą między kacapołami a klasycznymi pyzami jest ich nadzienie. W środku znajduje się biały ser połączony z jajkiem i przyprawami, dzięki czemu kluski są delikatne, a jednocześnie bardzo sycące. Najczęściej podawano je ze skwarkami przygotowanymi ze słoniny lub boczku oraz ze smażoną cebulą. Charakterystyczną cechą potrawy jest ich forma, mogą mieć kształt kulisty lub lekko walcowaty i zwykle osiągają od 3 do 5 cm wielkości.
Sposób przygotowania:
- Obierz ziemniaki i podziel je na dwie części. Jedną część ugotuj do miękkości, następnie przeciśnij przez praskę lub dokładnie utłucz i pozostaw do lekkiego przestudzenia. Drugą część zetrzyj na tarce o drobnych oczkach.
- Przełóż starte ziemniaki na gazę albo czystą ściereczkę i dokładnie odciśnij sok. Płyn przelej do naczynia i odstaw na kilka minut. Gdy na dnie pojawi się warstwa krochmalu, ostrożnie odlej wodę, pozostawiając osad.
- Do dużej miski wsyp obie mąki, dodaj ugotowane ziemniaki, starte i odciśnięte ziemniaki, zachowany krochmal, jajko oraz przyprawy. Całość dokładnie wymieszaj i wyrób na jednolite, zwarte ciasto.
- Do osobnego naczynia przełóż twaróg i rozgnieć go widelcem. Dodaj żółtko oraz przyprawy. Jeśli planujesz słodszą wersję, wsyp również cukier. Mieszaj do uzyskania jednolitej konsystencji.
- Odrywaj porcje ciasta i formuj kulki lub niewielkie wałeczki. Każdy kawałek lekko spłaszcz, na środku umieść porcję farszu, a następnie dokładnie zlep brzegi. Nadzienie powinno być szczelnie zamknięte, aby nie wydostało się podczas gotowania.
- Do dużego garnka wlej wodę i lekko ją posól. Gdy zacznie wrzeć, wkładaj kacapoły partiami. Gotuj na małym ogniu przez około 15 minut, od czasu do czasu delikatnie mieszając wodę drewnianą łyżką.
- Po ugotowaniu wyjmij kluski łyżką cedzakową i pozostaw na chwilę do odsączenia.
Kacapoły najlepiej smakują z omastą. Dobrze sprawdzają się też później
Jeśli chcesz nieco urozmaicić smak dania, możesz sięgnąć po inne dodatki. Kacapoły dobrze komponują się z podsmażonymi pieczarkami, sosem grzybowym, kwaśną śmietaną lub masłem z dodatkiem świeżych ziół. Coraz częściej podaje się je także z sosem czosnkowym albo koperkowym. Sam farsz również można modyfikować, do twarogu warto dodać posiekany szczypiorek, koperek, natkę pietruszki lub odrobinę smażonej cebuli. Niektórzy wzbogacają nadzienie o ugotowane i rozgniecione ziemniaki, dzięki czemu przypomina ono farsz do pierogów ruskich. W wersji bardziej wyrazistej sprawdzi się także dodatek sera wędzonego lub bryndzy.
