Grzybowa to jedna z tych zup, które w wielu domach pojawiają się regularnie przez cały rok. Najczęściej przygotowuje się ją według dobrze znanych receptur, dlatego niewiele osób szuka nowych inspiracji. Tymczasem za południową granicą od pokoleń gotuje się kulajdę, czyli czeską wersję tej potrawy. To danie bazuje na prostych składnikach, ale sposób ich połączenia sprawia, że smak i konsystencja różnią się od tego, do czego przyzwyczaiła nas polska kuchnia.
Jaka jest tradycyjna czeska zupa? Tam gotują ją inaczej niż w Polsce, jeden dodatek robi różnicę
Kulajda to tradycyjna czeska zupa przygotowywana z grzybów, ziemniaków i kwaśnej śmietany. Jest gęsta, sycąca i wyraźnie bardziej kremowa od wielu polskich wersji. Charakterystycznym składnikiem pozostaje również świeży koperek, który nadaje całości lekko ziołowy aromat. Największą różnicę tworzy jednak jajko w koszulce podawane bezpośrednio na talerzu. Płynne żółtko miesza się z gorącą zupą i sprawia, że staje się jeszcze bardziej aksamitna.
Składniki:
- 500 g świeżych grzybów leśnych,
- 400 g ziemniaków,
- 120 g cebuli,
- 30 g masła,
- 1,5 l bulionu warzywnego,
- 100 ml kwaśnej śmietany,
- 20 g mąki pszennej,
- 15 ml octu jabłkowego,
- 10 g cukru,
- 5 g koperku,
- 2 liście laurowe,
- 2 ziarna ziela angielskiego,
- łyżeczka soli,
- 1/2 łyżeczki pieprzu,
- 4 jajka.
Smak budują proste składniki. Ważna jest odpowiednia kolejność
Podstawą kulajdy są dobre grzyby, które odpowiadają za aromat całego dania. Duże znaczenie mają również ziemniaki, ponieważ naturalnie zagęszczają wywar i sprawiają, że zupa jest bardziej treściwa. Kwaśna śmietana wnosi delikatną kwasowość, która dobrze komponuje się z leśnym smakiem.
Sposób przygotowania:
- Najpierw oczyść grzyby i pokrój je na mniejsze kawałki. W dużym garnku rozpuść masło, wsyp drobno posiekaną cebulę i mieszaj przez kilka minut, aż stanie się miękka oraz lekko szklista. Następnie dodaj grzyby i smaż je do chwili, gdy odparują część płynu i zaczną intensywnie pachnieć.
- Do garnka wsyp pokrojone w kostkę ziemniaki, dolej bulion i dodaj liście laurowe oraz ziele angielskie. Gotuj całość na średnim ogniu do momentu, aż ziemniaki będą miękkie. W osobnym naczyniu połącz śmietanę z cukrem oraz octem. Dolej kilka łyżek gorącego wywaru, dokładnie wymieszaj i przelej zawartość do garnka.
- Na patelnię przełóż pozostałe masło, wsyp mąkę i mieszaj do uzyskania jasnej zasmażki. Dolej odrobinę wywaru, aby masa była gładka, a następnie dodaj ją do zupy. Mieszaj przez kilka minut, aż całość lekko zgęstnieje i nabierze kremowej konsystencji.
- Na koniec wsyp drobno posiekany koperek oraz dopraw zupę solą i pieprzem. W drugim garnku zagotuj wodę z niewielkim dodatkiem octu. Gdy zacznie delikatnie wrzeć, zamieszaj ją łyżką, tworząc wir, po czym ostrożnie wbij jajko. Gotuj przez około 3 minuty, aż białko się zetnie, a żółtko pozostanie płynne. Gotowe jajka wyjmij łyżką cedzakową i ułóż na porcji gorącej zupy tuż przed podaniem.
Ten szczegół wpływa na końcowy efekt. Warto pamiętać o kilku zasadach
Poza sezonem dobrze sprawdzają się grzyby mrożone, które po rozmrożeniu zachowują dużą część swojego aromatu. Ciekawy smak daje również połączenie pieczarek z wcześniej namoczonymi suszonymi borowikami. Dzięki temu wywar staje się bardziej wyrazisty i ciemniejszy. Jajko w koszulce można zastąpić jajkiem ugotowanym na twardo, jednak wtedy konsystencja zupy będzie nieco inna. Istotne znaczenie ma również jakość bulionu, ponieważ wpływa na smak całego dania. Kulajda dobrze smakuje podana z chrupiącym pieczywem, które świetnie komponuje się z gęstą strukturą zupy. Po kilku godzinach od ugotowania aromaty składników jeszcze lepiej się ze sobą łączą. Dzięki temu następnego dnia zupa nadal pozostaje pełna smaku i aromatu.
