System kaucyjny początkowo miał zacząć obowiązywać w Polsce od 1 stycznia 2025 roku. Termin jego wprowadzenia został jednak przesunięty na październik i wygląda na to, że już nic się w tej kwestii nie zmieni, choć przedstawiciele strony handlowej wciąż zgłaszają pewne zastrzeżenia (m.in. brak odpowiedniego okresu przejściowego dla sklepów czy brak centralnych punktów zbiórki, które mogłyby odciążyć mniejsze sklepy). Polacy powinni jednak powoli zapoznawać się ze zmianami, które czekają ich jesienią. Jak od 1 października będą wyglądać zakupy?
System kaucyjny w Polsce. Jaka będzie wysokość kaucji?
Przede wszystkim trzeba wiedzieć, że kaucja zostanie doliczona do napojów w:
- opakowaniach jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych o pojemności do 3 litrów,
- puszkach metalowych o pojemności do 1 litra,
- butelkach szklanych wielokrotnego użytku o pojemności do 1,5 litra.
Wysokość kaucji będzie różnić się w zależności od opakowania. Będzie to:
- 50 groszy na butelki plastikowe PET do 3 litrów,
- 50 groszy na puszki metalowe do 1 litra,
- 1 złoty na butelki szklane wielokrotnego użytku do 1,5 litra.
Kaucja nie będzie wliczona do ceny produktu na półce. Zostanie doliczona dopiero przy kasie.
Nie wszystkie tego typu opakowania zostaną jednak objęte systemem kaucyjnym. Wyłączenia dotyczą mleka oraz produktów mlecznych (ze względów sanitarnych), produktów leczniczych oraz wyrobów medycznych (ze względu na specyfikę utylizacji), a także szklanych butelek jednorazowego użytku, a do takich zazwyczaj zaliczane są butelki po winie i mocnych alkoholach.
Klienci podczas robienia zakupów nie będą musieli domyślać się, czy dana butelka lub puszka jest objęta kaucją. Mają się na nich bowiem znaleźć specjalne oznaczenia określające przynależność do systemu i wysokość kaucji. "Za pobranie kaucji będą odpowiedzialne wszystkie punkty handlowe i sprzedające takie produkty" - czytamy na stronie Ministerstwa Klimatu i Środowiska.
System kaucyjny w Polsce. Gdzie będzie można zwrócić butelki i puszki?
Co należy podkreślić, to że kaucja będzie zwrotna. Będzie można ją odzyskać przy zwrocie opakowania do punktu zbiórki. Wszystkie sklepy o powierzchni powyżej 200 metrów kwadratowych będą miały obowiązek przyjmować wszystkie opakowania objęte systemem kaucyjnym. Mniejsze sklepy mogą odbierać opakowania dobrowolnie, chyba że sprzedają produkty w butelkach szklanych wielokrotnego użytku np. napoje piwne.
Zbiór będzie odbywać się albo ręcznie, czyli przez pracowników sklepów, albo w automatach kaucyjnych, które mogą stać zarówno w środku, jak i na zewnątrz sklepu. Zwracane opakowania nie mogą być zgniecione.
Aby odzyskać kaucję, nie trzeba będzie iść do sklepu, w którym kupiliśmy produkt. Nie będzie też potrzebny paragon. Jeżeli ktoś nie odbierze kaucji, trafi ona do operatora systemu i będzie przeznaczona na finansowanie systemu. Za opakowania bez oznaczenia systemu kaucyjnego nie będzie zwracana kaucja. Opakowania kupione przed startem systemu kaucyjnego nie będą przyjmowane w punktach zbiórki.
System kaucyjny w Polsce. Po co zostaje wprowadzony?
Wdrożenie systemy kaucyjnego to jedno z działań proekologicznych. Promuje recykling i ma przyczyniać się do zmniejszenia ilości odpadów. Jego celem jest też zbudowanie w społeczeństwie pozytywnego nawyku dotyczącego segregowania śmieci. Podobne rozwiązania działają już kilku innych państwach, m.in. w Niemczech, Szwecji, Norwegii, Finlandii, Danii czy Chorwacji.
