Pyszne zupy na święta - nie tylko barszcz i grzybowa

Jaką zupę podać na święta? Klasyki, czyli zupa grzybowa i czerwony barszcz, są pyszne i większość z nas sięgnie właśnie po nie. Ale co można podać oprócz nich? Przedstawiamy kilka pysznych, bezmięsnych pomysłów na proste do przygotowania i doskonałe odświętne zupy.
Barszcz czerwony Barszcz czerwony Fot. Shutterstock

Barszcz czerwony

Barszcz to jedna z naszych ulubionych świątecznych zup. Najlepiej smakuje z dodatkiem domowego zakwasu, który nadaje jej wyjątkowego smaku, a jest wyjątkowo łatwy do przygotowania (wystarczą buraki, przyprawy, chleb i woda, a także trochę cierpliwości). Gotowy barszcz podajemy z grzybowymi uszkami albo pasztecikami z kapustą i grzybami.

Składniki:

Zakwas na barszcz:
2 buraki
2 ząbki czosnku
2 liście laurowe
4 ziarenka ziela angielskiego
1 łyżka soli gruboziarnistej
1/2 łyżeczki cukru
1 kromka razowego chleba

Czysty barszcz:
2-3 buraki
1 jabłko
1 gruby plaster selera
2 ząbki czosnku
1 liść laurowy
3 ziarna ziela angielskiego
3 szklanki przecedzonego przez ściereczkę zakwasu
sól
pieprz
cukier

Sposób przygotowania:

Robimy zakwas: Buraki obieramy i kroimy w plastry. Wkładamy do litrowego słoika, dodając przyprawy i pokruszony chleb. Zalewamy 3 szklankami przegotowanej, ciepłej wody i odstawiamy na 3-4 dni.

Robimy czysty barszcz: Buraki obieramy i tniemy na plastry. Układamy w garnku, dodajemy obrane, pokrojone w ćwiartki jabłko, seler, pokrojony w słupki czosnek. Wlewamy 2-3 szklanki wody i gotujemy na małym ogniu godzinę. Dodajemy zakwas, zagotowujemy. Przykrywamy, odstawiamy na kilka godzin. Przecedzamy i podgrzewamy.

Autorzy: Dorota Próchniewicz, Teo Vafidis, Anna Wrońska (przepis pochodzi z magazynu Palce Lizać)

Świąteczny wieniec - modna i efektowna ozdoba do domu. Sprawdź, jak go zrobić:

Zupa grzybowa na Wigilię Zupa grzybowa na Wigilię Shutterstock

Bardzo łatwa zupa grzybowa na Wigilię

Dobrym dodatkiem do kremowej zupy z suszonych grzybów będą na przykład grzanki lub serowe paszteciki. Jeśli nie chcecie dodawać do zupy śmietany, zmiksujcie ją z ugotowanymi ziemniakami, dzięki czemu będzie idealnie kremowa.

Składniki:

80-100 g suszonych grzybów
1 cebula lub 2-3 szalotki
1-2 łyżki masła
2.5-3 litrów bulionu
300 ml śmietanki 30 lub 36 proc.
sól
pieprz do smaku
20-30 g zimnego masła

Sposób przygotowania:

Grzyby: Bierzemy około 80-100 g suszonych grzybów. Mogą być prawdziwki, mogą być podgrzybki. Ważne, by były to grzyby bardzo aromatyczne. Dokładnie je płuczemy, usuwając resztki piasku, który zawsze gdzieś tam się wciśnie, wkładamy do miseczki, zalewamy zimną wodą, pozostawiamy co najmniej godzinę.

Masło i cebula: Drobniutko siekamy jedną cebulę lub 2-3 szalotki. W rondlu o grubym dnie rozgrzewamy łyżkę lub dwie masła, wrzucamy cebulę i podgrzewamy na średnim ogniu, mieszając od czasu do czasu, aż cebula się zeszkli - nie rumienimy! Trwa to parę minut. Namoczone grzybki wyławiamy z wody, kroimy w paseczki (kilka ładnych prawdziwków można odłożyć do dekoracji zupy), dodajemy do cebuli i smażymy razem kolejne kilka minut - ten etap kończymy, gdy grzybki zaczną mocno pachnieć; wtedy solimy je i pieprzymy świeżo zmielonym białym pieprzem.

Bulion: Wlewamy do garnka z cebulą i grzybami około 2,5-3 litrów bulionu. Kto restrykcyjnie przestrzega bezmięsnej wigilii, używa bulionu warzywnego lub grzybowego (zaskakująco dobra jest też zupa ugotowana na bulionie rybnym), ale bulion wołowy też nie będzie od rzeczy. Nie musimy przypominać, że bulion robimy sami. Dolewamy także przecedzoną wodę, w której moczyły się grzyby. Przykrywamy, zagotowujemy, zmniejszamy ogień. Gotujemy pół godziny, zdejmujemy z ognia.

Śmietana: Do miseczki wlewamy 300 ml śmietanki 30 lub 36%. Dodajemy kilka łyżek gorącej zupy, mieszamy, wlewamy do pozostałej zupy. Miksujemy w blenderze, ponownie wlewamy do garnka przez gęste sitko - zupa ma być gładka.

Przyprawy i zagęszczenie zupy: Ponownie zagotowujemy zmiksowaną zupę i zmniejszamy ogień do minimum. Sprawdzamy, czy jest wystarczająco słona, czy nie trzeba dosypać pieprzu. Na tym etapie dodajemy też szczyptę gałki muszkatołowej. Do lekko 'mrugającej' zupy wkładamy po kawałeczku 20-30 g zimnego masła, stale mieszając. Dzięki temu zupa zgęstnieje bez żadnych zasmażek, nabierze wspaniałego, maślanego smaku i zrobi się lśniąca. Można podać ją od razu po przyrządzeniu, dekorując każdą porcję kawałkiem grzybka (grzybki można też krótko obsmażyć na maśle przed wrzuceniem ich do zupy, ale nie jest to konieczne). Można także przygotować zupę dzień wcześniej i pozwolić się jej przegryźć w lodówce.

Autor: Anna Wrońska (przepis pochodzi z Magazynu Kuchnia)

Zupa grzybowa z łazankami Zupa grzybowa z łazankami Fot. Agata Jakubowska / Agencja

Zupa grzybowa z łazankami

W wielu domach na Wigilię podaje się 'czystą' zupę grzybową, w której grzyby nie są zmiksowane na gładko. Zamiast łazanek, świetnie będzie się w niej prezentował również makaron w kształcie gwiazdek lub drobnych muszelek.

Składniki:

kilka ugotowanych kapeluszy grzybów
1/2 opakowania łazanek
1 litr wywaru warzywnego
1 litr wywaru z grzybów
śmietana
koperek

Sposób przygotowania:

Wywar z grzybów wymieszaj z wywarem z warzyw i zagotuj. W oddzielnym garnku ugotuj łazanki. Kapelusze grzybowe i ugotowaną marchew pokrój na małe kawałki. Na talerzach układaj łazanki, kawałki grzybów i marchewki. Zalej gorącą mieszanką wywarów. Do każdego talerza dodaj po łyżeczce śmietany i posyp koperkiem.

Autor: Junona Lamcha-Grynberg (przepis pochodzi z magazynu Palce Lizać)

Zupa krem z marchewki z nutą pomarańczy Zupa krem z marchewki z nutą pomarańczy Fot. Shutterstock

Zupa krem z marchewki z nutą pomarańczy

Pikantna zupa z marchewki z korzennymi przyprawami i ostrą papryką doskonale rozgrzeje w zimny dzień. Uwaga, marchew jest dosyć słodka, więc zupa również taka będzie. Tę słodycz można przełamać na przykład dodatkiem pleśniowego sera. Jeśli zupa wyjdzie za gęsta, wystarczy rozcieńczyć ją wodą, do uzyskania pożądanej konsystencji.

Składniki:

5 dużych marchwi
cebula
2 ząbki czosnku
papryczka chilli
sok z połowy pomarańczy
łyżeczka cukru
kawałek imbiru
2 łyżki oliwy
sól
pieprz
świeża pietruszka
pestki dyni
śmietanka 36 proc.

Sposób przygotowania:

W garnku rozgrzewamy oliwę, dodajemy pokrojoną w kostkę cebulę, chwilę smażymy i dokładamy obraną i pokrojoną w plastry marchew, chwilę przesmażamy i dodajemy pokrojony drobno czosnek, imbir i papryczkę chilli. Gdy wszystkie składniki zmiękną, dodajemy wodę tak, aby przykryła warzywa. Przyprawiamy solą i gotujemy około 15 minut. Miksujemy, doprawiamy sokiem z pomarańczy i pozostałymi przyprawami. Zupę możemy udekorować podprażonymi na suchej patelni pestkami dyni, śmietanką i listkami pietruszki.

Zupa krem pietruszkowo-gruszkowa Zupa krem pietruszkowo-gruszkowa Fot. Shutterstock

Zupa krem pietruszkowo-gruszkowa

Delikatna zupa z białych warzyw może zasmakować zarówno dorosłym, jak i dzieciom. To dobry pomysł na odświętne danie zwłaszcza wtedy, kiedy najmłodsi goście nie przepadają za barszczem (a jeszcze nie mogą jeść grzybów). Z powodzeniem można ją zrobić w wersji wegańskiej, zastępując mleko i śmietanę ugotowanymi i zmiksowanymi ziemniakami. Można podawać ją z posiekanymi orzeszkami ziemnymi, podprażonymi płatkami migdałów, pestkami, albo grzankami.

Składniki:

3 duże pietruszki
1 ziemniak
1 gruszka
2 szalotki
3 łyżki oliwy
2 szklanki wody
sól
pieprz
1 łyżeczka świeżo startej gałki muszkatołowej
1 szklanka śmietanki 36 proc.
1 szklanka mleka 3.2 proc.
kilka gałązek kolendry

Sposób przygotowania:

Pietruszki, ziemniaka oraz gruszkę obieramy, kroimy w kostkę; szalotki siekamy. Wrzucamy wszystko na rozgrzaną oliwę i podsmażamy na złoto. Zalewamy wodą, doprowadzamy do wrzenia, gotujemy na małym ogniu 20-30 minut. Kiedy wszystkie składniki będą miękkie, miksujemy zupę na gładki krem. Doprawiamy solą, pieprzem oraz gałką. Dodajemy śmietankę, mleko i posiekaną kolendrę i ponownie zagotowujemy. Jeśli zupa jest za gęsta, dolewamy trochę wody.

Autor: Monika Jankowska-Kapica (przepis pochodzi z magazynu Kuchnia)

Zupa cebulowa Zupa cebulowa Fot. Shutterstock

Zupa cebulowa

To prosta zupa, ale robi wrażenie. Jest pyszna, a dodatkowo pięknie się prezentuje, podana w białych kokilkach z chrupiącą grzanką, posypaną serem. Przed podaniem możecie przyozdobić ją świeżymi ziołami, na przykład tymiankiem lub szałwią (jak na zdjęciu powyżej).

Składniki:

ok. 1 kg cebuli
3 gałązki tymianku
2 liście laurowe
50 g masła
2 łyżki mąki pszennej
3/4 szklanki białego wytrawnego wina (opcjonalnie)
1 litr bulionu drobiowego lub wołowego
1 i 1/2 szklanki wody
sól
pieprz
6 plasterków bagietki
200 g sera typu Gruyere
2 łyżki tartego parmezanu

Sposób przygotowania:

Cebulę obierz i pokrój w cienkie plasterki. W dużym rondlu o grubym dnie rozpuść masło, wsyp cebulę, dodaj tymianek i liście laurowe, delikatnie dopraw solą i smaż na małym ogniu około 45 minut, często mieszając, aż cebula będzie miękka i złocistobrązowa. Następnie dodaj mąkę, smaż około 1 minuty, a potem dolej wino (jeśli używasz - alkohol cały odparuje, zostanie smak) i gotuj jeszcze 2 minuty, cały czas mieszając. Dolej bulion, wodę, dopraw solą i pieprzem, doprowadź do wrzenia i gotuj bez przykrycia na małym ogniu około 30 minut. Bagietkę pokrój na cienkie kromki, rozłóż na blasze, wstaw do piekarnika rozgrzanego do 170 st. C i piecz, aż będą złociste (możesz też użyć tostera). Ser zetrzyj na tarce. Gotową zupę przelej do 6 żaroodpornych miseczek, na wierzch połóż po kromce bagietki i posyp serami - Gruyere i parmezanem. Wstaw do piekarnika z górną grzałką ustawioną na najwyższą temperaturę i zapiekaj około 2-3 minut, aż ser rozpuść się i będzie złocisty.

Autor: Zuzanna Wiciejowska (przepis pochodzi z magazynu Palce Lizać)

Zupa rybna z łososia i makreli Zupa rybna z łososia i makreli Fot. Sławomir Smolarek www.smolarekstudio.pl

Zupa rybna z łososia i makreli

Amatorom ryb polecamy na tę specjalną okazję zupę rybną. Dodatek szafranu sprawi że będzie miała nie tylko piękny kolor, ale również wspaniały aromat.

Składniki:

1 pęczek włoszczyzny
1 surowa wypatroszona makrela
250 g surowego filetu z łososia ze skórą
1 pomidor malinowy
kilka nitek szafranu
2 łyżki śmietany 18-22 proc. (opcjonalnie)
2 łyżki posiekanego koperku
sól
pieprz

Sposób przygotowania:

Włoszczyznę obierz, umyj, selera ewentualnie przekrój na pół. Makrelę oczyść i umyj. Warzywa i makrelę przełóż do garnka, zalej 2 i 1/2 litra wody. Dodaj 4 ziarnka pieprzu oraz nitki szafranu. Doprowadź do wrzenia, zmniejsz ogień i przykryj pokrywką. Gotuj ok. pół godziny, aż warzywa będą miękkie, a ryba zacznie się rozpadać. Gdy wywar się gotuje, oczyść i umyj łososia. Usuń skórę, a mięso pokrój w kostkę 2x2 cm. Pomidora umyj, usuń gniazdo nasienne i zmiksuj. Z wywaru wyjmij warzywa, a wywar przelej przez gęste sito. Przetrzyj makrelę przez sito - na sicie pozostaną skóra i ości, gęsty mięsny mus wymieszaj z wywarem. Zupę przelej do czystego garnka, dodaj zmiksowanego pomidora i całość zagotuj. Zmniejsz ogień i do wrzącej zupy dodaj łososia. Gotuj na małym ogniu 8-10 minut. Na koniec dopraw solą i pieprzem. Jeśli używasz, dodaj śmietanę i wymieszaj. Podawaj z posiekanym koperkiem.

Autor: Paulina Kałka, Zuzanna Wiciejowska (przepis pochodzi z magazynu Palce Lizać)

Zupa krem z dyni i gruszki Zupa krem z dyni i gruszki Fot. Shutterstock

Zupa krem z dyni i gruszki

Dobrym pomysłem na świąteczną zupę jest również krem z dyni. Możesz urozmaicić go według uznania - ulubionymi ziołami, przyprawami korzennymi, a także dodatkami owocowymi, takimi jak gruszki czy też sok lub skórka z pomarańczy lub mandarynek. Jeśli chcesz, by miał piękny, intensywnie pomarańczowy kolor, wybierz dynię odmiany muscat de provence lub hokkaido.

Składniki:

(przepis dla 4 osób, czas przygotowania 25 minut)

600 g dyni
150 g łodygi selera naciowego
100 g natki pietruszki
150 g marchwi
150 g białej cebuli
150 g pora
100 g masła
1 i 1/2 l wody
1 gruszka
świeży tymianek
sól
pieprz

Sposób przygotowania:

Wszystkie składniki umyj, obierz, pokrój w nieregularne części i wrzuć do garnka z rozgrzanym wcześniej masłem. Smaż około 5 min, a następnie całość zalej wodą i gotuj przez 15 min. Dopraw solą i pieprzem. Całość zmiksuj, a następnie starannie przetrzyj przez sito o drobnych oczkach.

Autor: Wiesław Bober (przepis pochodzi z magazynu Palce Lizać)