"Stół to nie tylko mebel", czyli pobudzanie wspomnień przez żołądek

"Stół to nie tylko mebel. To często centrum kulinarnego wszechświata, wokół którego spotykają się ludzie, by rozmawiać, śmiać się oraz rozkoszować się jedzeniem. To magiczne miejsce, gdzie tradycja łączy się z teraźniejszością" - pisze Magdalena Tomaszewska-Bolałek, autorka "The Polish Table". Dziś przy hapsowym stole klasyczne propozycje z tej właśnie książki, ku pokrzepieniu serc i żołądków.
Polska kuchnia Polska kuchnia fot. Shaiith / shutterstock.com

Pobudzanie wspomnień przez żołądek

Często nie zdajemy sobie sprawy, jak wiele fascynujących historii wiąże się z ulubionymi potrawami oraz produktami, a przecież smaki, zapachy oraz opowieści zostają w naszej pamięci na długo. Odkrywanie świata przez kulturę kulinarną to ciekawa i niezwykła przygoda

- czytamy we wstępie do "The Polish Table".

Kto z nas nie ma wspomnień związanych z kluskami leniwymi, które zwykła przygotowywać babcia? A może z czułością myślicie o słodkim miodowniku przekładanym konfiturą, którego zapach roznosił się niegdyś po całym domu? By pobudzić wspomnienia, mamy dla was kilka przepisów na tradycyjne polskie potrawy wprost od Magdaleny Tomaszewskiej-Bolałek.

Leniwe Leniwe fot. The Polish Table

Kluski leniwe (pierogi leniwe)

Składniki:

  • 150 g ugotowanych ziemniaków
  • 200 g twarogu
  • 200 g mąki
  • jajko
  • masło
  • cynamon
  • cukier

Do miski wrzucamy ugotowane ziemniaki, twaróg, jajko, sól i mąkę. Dobrze wyrabiamy do otrzymania gładkiej masy. Jeśli ciasto ciągle lepi się do rąk, dodajemy jeszcze mąki. Z ciasta formujemy wałeczki o średnicy około 2 centymetrów. Wałeczki spłaszczamy i kroimy na kawałki o długości 3-4 centymetrów. Kluski wrzucamy do osolonej, gotującej się wody. Wyjmujemy po 4-5 minutach od wypłynięcia.

Leniwe podajemy polane masłem, posypane cukrem i cynamonem. Świetnie smakują też odgrzewane na patelni. Z tych składników powinno wyjść około czterech porcji. 

Rolada śląska Rolada śląska fot. The Polish Table

Rolada śląska

Składniki:

  • 1000 g mięsa wołowego
  • 200 g ogórków kiszonych
  • 300 g wędzonego boczku
  • 300 g kiełbasy
  • 200 g cebuli
  • smalec
  • musztarda
  • mąka pszenna
  • sól
  • pieprz
  • 5-6 ziaren ziela angielskiego
  • 2-3 liście laurowe
  • woda
  • łyżka mąki

Mięso kroimy na kawałki i dokładnie rozbijamy tłuczkiem do mięsa. Kawałki równo układamy, doprawiamy solą i pieprzem oraz smarujemy cienką warstwą musztardy. Ogórki kiszone, boczek i kiełbasę kroimy w słupki. Cebulę kroimy na większe kawałki. Składniki układamy na rozbitym mięsie i zawijamy jak roladę. Mięso związujemy nitką i obtaczamy w mące. Na rozgrzanym smalcu obsmażamy mięso z każdej strony. Obsmażone kawałki wrzucamy do głębokiej patelni lub garnka. Rolady zalewamy ciepłą wodą na ich wysokość. Dusimy na wolnym ogniu, aż mięso zrobi się miękkie. W trakcie duszenia przekręcamy rolady. Na sam koniec gotowania do miseczki wsypujemy łyżkę mąki i dodajemy trochę sosu z rolady. Dokładnie mieszamy. Miksturę przelewamy do garnka, dokładnie mieszamy przez kolejne 2-3 minuty. Roladę podajemy z kluskami śląskimi lub z kaszą gryczaną.

Miodownik Miodownik fot. The Polish Table

Miodownik przekładany konfiturą

Składniki:

Ciasto:

  • 320-350 g mąki pszennej
  • 50 g cukru
  • płaska łyżeczka proszku do pieczenia
  • duże jajko
  • 100 g masła
  • 80 gr miodu lipowego (płynnego)

Nadzienie:

  • 600 g wiśni lub śliwek
  • 70-90 g cukru
  • 20 ml miodu płynnego
  • 40-50 g masła
  • świeża macierzanka lub tymianek

Przygotowujemy ciasto. Do miski wsypujemy mąkę, cukier i proszek do pieczenia. Dodajemy jajko, masło oraz miód. Ciasto wyrabiamy i wkładamy na 30 minut do lodówki. Schłodzone ciasto dzielimy na 3 części. Przy pomocy noża wykrawamy 3 prostokąty o wymiarach 9 × 21 cm. Prostokąty z ciasta układamy na blaszce wyłożonej papierem do pieczenia i pieczemy około 18-23 minuty w piekarniku rozgrzanym do 180 stopni. Po upieczeniu obkrawamy brzegi, tak by powstały prostokątne, równe placki.

Przygotowujemy nadzienie. Owoce pozbawiamy pestek i kroimy na pół. Na patelni rozpuszczamy masło i przesmażamy owoce. Kiedy zrobią się miękkie, dodajemy cukier i miód i smażymy na wolnym ogniu, aż będą miały dość stałą konsystencję.

Składamy ciasto. Jeden ostudzony blat układamy w formie do pieczenia. Nakładamy na niego warstwę owoców. Następnie kładziemy kolejny blat i kolejną warstwę owoców. Trzeci blat kładziemy na wierzchu. Ciasto wstawiamy do lodówki na 5-6 godzin. Przed podaniem kroimy na kawałki o szerokości 2-3 centymetrów. Można je jeszcze dodatkowo polać odrobiną miodu lub syropu owocowego i przybrać świeżymi ziołami.

The Polish Table The Polish Table fot. The Polish Table

"The Polish Table"

Książka "The Polish Table" jest dostępna w formie ebooka pod tym linkiem.

Przygotowała ją dr Magdalena Tomaszewska-Bolałek - badaczka kultury kulinarnej, kierownik Food Studies na Uniwersytecie SWPS. Zdobywczyni nagród kulinarnych w tym: wielu Gourmand World Cookbook Awards, Prix de la Littérature Gastronomique, Diamond Cuisine Award i Nagrody Magellana. Autorka książek: "Tradycje kulinarne Japonii", "Japońskie słodycze", "Tradycje kulinarne Korei", "Polish Culinary Paths", "Tradycje kulinarne Finlandii" oraz "Deserownik". Zajmuje się historią i antropologią jedzenia, a także turystyką oraz dyplomacją kulinarną. Promowała kuchnię polską w Chinach, Tajlandii, Wietnamie, Mołdawii czy na Wyspie Jersey.

Partnerami publikacji są Stowarzyszenie Polska Wódka, Muzeum Polskiej Wódki, Muzeum Toruńskiego Piernika oddział Muzeum Okręgowego w Toruniu oraz Hanami.

Zadanie publiczne współfinansowane przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych RP w konkursie "Dyplomacja publiczna 2020 - nowy wymiar".