Kołduny, czyli mięsne pierożki są doskonale znane w polskiej kuchni ze wschodnich regionów. Delikatne, cienkie ciasto, mięsny farsz i delikatny rosołek powstały na skutek ugotowania się surowego mięsa to tajemnica ich niezwykłego smaku. Tradycyjne kołduny litewskie przygotowywane były z wołowiny (ewentualnie baraniny i cielęciny), łoju wołowego, szpiku kostnego i cebuli. Dziś przepis na farsz zwykle nie zawiera łoju i szpiku. Wyjaśniamy, jak go zrobić!
Składniki:
Na ciasto:
Na farsz:
Dodatkowo: bulion wołowy, sos lub barszcz czerwony do podania
Przygotuj ciasto: Do miski przesiej mąkę, dodaj sól. Wbij jajko i dodaj 2 łyżki miękkiego masła. Wymieszaj wszystko dłonią, dolewając odrobinę ciepłej wody. Zagnieć ciasto i rozwałkuj je na bardzo cienki placek.
Przygotuj farsz: Wołowinę posiekaj bardzo drobno lub zmiel w maszynce do mielenia mięsa. Cebulę pokrój w drobną kostkę, czosnek rozdrobnij w wyciskarce. Dodaj do mięsa razem z masłem, dopraw majerankiem, lubczykiem, solą i pieprzem. Wszystko wymieszaj.
Przygotuj kołduny litewskie: Z cienkiego ciasta powycinaj kółka niedużą szklanką lub kieliszkiem od wódki. Nakładaj do nich małą porcję farszu mięsnego i przygotowuj pierożki, następnie formuj je na kształt uszek. Gotuj je na wrzątku lub w bulionie. Podawaj gorące z sosem, barszczem lub bulionem. Doskonale smakują także posypane natką pietruszki.
Najlepszy sos do kołdunów litewskich zrobisz na bazie bulionu z wołowiny. Odlej potrzebną ilość do niewielkiego garnka i gotuj na powolnym ogniu. W kubku rozrób 2 łyżki mąki i łyżkę śmietany. Następnie wlej do nich 2-3 łyżki bulionu (pamiętaj, że nie może być on gorący, w tym wypadku mąka się zaparzy i zamiast aksamitnego sosu powstanie maź z drobnymi kluseczkami!) i dokładnie połącz. Taką mieszanką zapraw bulion i gotuj, aż osiągnie pożądaną konsystencję. Dopraw odrobiną soli i pieprzu oraz szczyptą lubczyku. Kołduny litewskie smakują wyśmienicie z takim sosem i dodatkiem posiekanej natki pietruszki.
W województwie podkarpackim przygotowuje się potrawę, która również znana jest w tamtym regionie pod nazwą „kołduny”. To spore podłużne kluski ziemniaczane wypełnione farszem, znane na Podlasiu jako kartacze lub cepeliny. Podlaskie cepeliny zazwyczaj przygotowuje się z siekanym mięsem wołowym, najpopularniejszym nadzieniem do kołdunów podkarpackich jest biały ser, ziemniaki i cebula. Kołduny podkarpackie lub kartacze smakują doskonale z okrasą ze skwarek i tłuszczu.