Buraki przybyły do nas z Bliskiego Wschodu, gdzie były cenione w kuchni już starożytnych czasach. U nas, choć uprawiane od XVI wieku, to dziś są traktowane jako powszechne i ogólnodostępne warzywo. Im częściej je spożywamy, tym więcej zyskamy, ponieważ oferują liczne korzyści zdrowotne. Ich intensywny kolor zawdzięczamy betalainom, czyli naturalnym barwnikom roślinnym, które występują w dwóch formach: czerwono-fioletowych betacyjaninach i żółto-pomarańczowych betaksantynach. Jak podaje zdrowie.gazeta.pl betalainy, jako silne przeciwutleniacze, zmniejszają stany zapalne, chronią przed nowotworami, wspomagają regenerację komórek i obniżają ryzyko chorób serca.
Polska jest liderem w produkcji buraka ćwikłowego w Unii Europejskiej. Według danych gov.pl z 2020 roku krajowe zbiory kształtowały się na poziomie 281-375 tys. ton. Buraki zarówno surowe jak i pieczone są źródłem cennych składników odżywczych (antyoksydantów, azotanów, błonnika i folianów). Wspierają również zdrowie serca, poprawiają krążenie, działają detoksykacyjnie i korzystnie wpływają na układ nerwowy. Ponadto są bogate w błonnik, który wspiera prawidłową pracę jelit, zapobiega zaparciom i wspomaga zdrowie układu pokarmowego.
Pieczone buraki nie tylko zachowują swój smak, ale także cenne witaminy i minerały. Są zdrowe i stanowią doskonałą alternatywę, szczególnie dla diabetyków, którzy powinni unikać gotowanych warzyw. Nasi przodkowie używali buraka na różne sposoby, w tym do przygotowywania ćwikły, o której wspominał Mikołaj Rej w "Żywocie człowieka poćciwego". Popularną formą przygotowania było również ich pieczenie, które nie tylko wydobywało smak warzywa, lecz także wciąż dostarczało cennych wartości.
OSTRZEŻENIE! Nadmierne spożycie buraków może prowadzić do takich dolegliwości jak biegunka, zawroty głowy, mdłości, otępienie, a nawet bóle stawów. Zalecana dzienna porcja to jedna mała bulwa lub szklanka soku.