Berberys można spotkać w ogrodach i parkach, gdzie jest sadzony głównie jako krzew ozdobny. Jesienią na jego gałęziach dojrzewają niewielkie czerwone jagody, które mają także zastosowanie kulinarne. Ich smak jest mocno kwaśny, dlatego roślina zyskała przydomek "polskiej cytryny". Dawniej z zebranych jagód przygotowywano konfitury i soki. Jeden z takich przepisów pochodzi z 1880 roku i opiera się na gotowaniu berberysu z cukrem.
Berberys nazywano polską cytryną. Dawniej chętnie wykorzystywano go w kuchni
Berberys zwyczajny jest znany również pod nazwą kwaśnica pospolita. Jego dojrzałe jagody mają intensywnie czerwony kolor i cierpki smak, który po dodaniu cukru staje się znacznie łagodniejszy. Krzew ma kolce, dlatego podczas zbierania trzeba chronić dłonie. Do jedzenia przeznacza się dojrzałe jagody, natomiast większe ilości berberyny występują w korzeniach i łodygach rośliny. Ma to znaczenie zwłaszcza wtedy, gdy domowy wyrób jest porównywany z suplementami zawierającymi skoncentrowaną berberynę.
Składniki:
- 500 g berberysu,
- 1 kg cukru,
- 400 ml wody.
Co można zrobić z berberysa? Receptura ma ponad 140 lat, jej podstawą jest gęsty syrop z cukru
Przepis pochodzi z książki "Doświadczone sekreta smażenia konfitur i soków" wydanej w 1880 roku. Zebranych jagód nie trzeba wcześniej rozdrabniać ani wyciskać. Po oczyszczeniu dodaje się je do syropu, a następnie całość kilka razy zagotowuje i odstawia do ostygnięcia. Na końcu zawartość garnka należy przecedzić, aby otrzymać klarowny płyn bez skórek i pestek. Taka metoda wymaga trochę czasu, ale poszczególne czynności nie są skomplikowane.
Sposób przygotowania:
- Wsyp cukier do garnka z grubym dnem, dolej wodę i ustaw naczynie na małym ogniu. Mieszaj, aż kryształki całkowicie się rozpuszczą, a płyn wyraźnie zgęstnieje. Pilnuj garnka, aby cukier nie zaczął się przypalać.
- Do gorącego syropu wsyp umyte jagody i delikatnie zamieszaj. Doprowadź całość do wrzenia, po czym zdejmij garnek z kuchenki i pozostaw do częściowego ostygnięcia. Następnie ponownie zagotuj zawartość. Powtórz tę czynność jeszcze kilka razy, za każdym razem robiąc przerwę na przestudzenie.
- Po ostatnim zagotowaniu przelej zawartość przez drobne sito ustawione nad czystym naczyniem. Pozwól płynowi swobodnie ścieknąć bez mocnego rozgniatania pozostałości. Następnie rozlej go do wyparzonych butelek lub słoików i szczelnie zamknij. Oryginalna receptura nie opisuje pasteryzacji, dlatego zapas przeznaczony na dłuższy okres należy dodatkowo utrwalić odpowiednią metodą.
Z berberysu zrobisz nie tylko sok. Kwaśne owoce mają też cenne składniki
Gotowy napój jest słodko kwaśny, dlatego można rozcieńczyć go wodą lub dodać niewielką porcję do herbaty. Czerwone owoce sprawdzają się również w konfiturach, gdzie cukier łagodzi ich cierpki smak. Berberys dostarcza przy tym różnych składników odżywczych. Jak podaje przegląd naukowy "Berberis vulgaris: specifications and traditional uses", jego owoce zawierają m.in. witaminy C i A, potas, wapń oraz żelazo. Autorzy opisują również obecność związków fenolowych i innych substancji roślinnych. Nie oznacza to jednak, że przygotowany z berberysu sok należy traktować jak lek lub suplement. Zamknięty i prawidłowo utrwalony napój najlepiej przechowywać w chłodnym, suchym oraz ciemnym miejscu. Po otwarciu butelkę należy włożyć do lodówki i zużyć zawartość w krótkim czasie. Jeśli pojawi się pleśń, gazowanie albo nietypowy zapach, produkt trzeba wyrzucić.
