Przetwory pomidorowe stanowią podstawę wielu dań kuchni domowej i profesjonalnej. Sosy, zupy, dania jednogarnkowe oraz potrawy kuchni śródziemnomorskiej wymagają precyzyjnego doboru składników. Choć i passata i koncentrat powstają z pomidorów, ich zastosowanie w kuchni jest zupełnie inne. Świadome użycie tych produktów pozwala lepiej kontrolować smak i konsystencję potraw.
Passata pomidorowa ma gładką i stosunkowo rzadką strukturę oraz łagodny, naturalny smak. Najczęściej wykorzystywana jest jako baza do sosów, zup i dań kuchni włoskiej, gdzie liczy się jednolita konsystencja i świeży aromat pomidorów. Dzięki zawartości wody pozwala zwiększyć objętość potrawy bez jej nadmiernego zagęszczania. W gastronomii passata sprawdza się w daniach wymagających długiego gotowania.
Koncentrat jest gęsty i silnie skoncentrowany, ponieważ zawiera niewielką ilość wody. Już jedna lub dwie łyżki wystarczają, aby wyraźnie wzmocnić smak potrawy. W kuchni traktowany jest jako dodatek smakowy, a nie baza. Nadmierna ilość koncentratu może zdominować danie. Dlatego dodaje się go stopniowo, szczególnie do sosów redukowanych oraz potraw wymagających głębokiego pomidorowego aromatu. Precyzja w dawkowaniu ma tu kluczowe znaczenie.
Koncentrat można rozcieńczyć wodą, aby uzyskać konsystencję zbliżoną do passaty. Taka mieszanka pozostaje jednak bardziej intensywna w smaku i mniej naturalna. W lekkich sosach może to zaburzyć proporcje składników. W potrawach długo gotowanych taka zamiana bywa akceptowalna. Podczas obróbki cieplnej smak koncentratu łagodnieje, co pozwala lepiej dopasować go do dania. W gastronomii jest to jednak rozwiązanie awaryjne.
Pulpa pomidorowa zawiera kawałki pomidorów i ma bardziej surową strukturę. Dobrze sprawdza się w potrawach, w których wyczuwalne fragmenty warzyw są elementem zamierzonym. Nadaje daniom mniej gładki, bardziej domowy charakter. Nie każda receptura ją zaakceptuje. W sosach i zupach wymagających idealnej gładkości lepszym wyborem pozostaje passata lub koncentrat. Dobór produktu powinien zawsze wynikać z oczekiwanego efektu.