Smalec: zakazany w diecie tłuszcz czy przekąska dla każdego? Garść porad i przepisów

Niemal każdemu Polakowi smalec kojarzy się ze swojskim jadłem, przywodząc na myśl świeże pieczywo obficie posmarowane apetycznym tłuszczem i posypane aromatycznymi skwarkami. Smalec jest nie tylko doskonałym dodatkiem do chleba, ale również bazą do wykonania wielu innych potraw - te smażone na smalcu mają niepowtarzalny smak i aromat. Sprawdzamy, jak przyrządzić pyszny smalec.

Smalec domowy: jak przygotować tradycyjny smalec samodzielnie?

Tradycyjny smalec domowy wytapiany jest najczęściej ze słoniny wieprzowej, z dodatkiem boczku lub podgardla. Ponieważ tłuszczu zwierzęcego w naszej diecie powinno być jak najmniej, nawet osoby zdrowe powinny zachować umiar w spożywaniu smalcu. Jednak jeśli już sięgać po smalec, to najlepiej przygotowany samodzielnie. Oto dwie wersje do wyboru.

Smalec domowy – wersja podstawowa

Składniki:

  • 1 kg słoniny,
  • 1/3 łyżeczki soli.

Słonina im grubsza, tym lepsza. Najlepiej kupić ją w sprawdzonym sklepie, świeżą i pachnącą. Dobrze, by miała kawałki mięsa i była bez skóry (skórę należy bezwzględnie usunąć). Warto wrzucić słoninę na kilkanaście minut do zamrażarki – będzie ją łatwiej pokroić na kostkę o wymiarach 1 na 1 centymetr. Ułożyć jedną warstwę na dnie zimnej patelni, delikatnie posolić, przykryć pokrywką, wolno podgrzewać. Gdy zacznie podskakiwać, wyłączyć palnik, a po uspokojeniu przechylić patelnię i łyżką ostrożnie wybierać tłuszcz. Ponownie podgrzać, do momentu aż skwarki będą chrupiące i rumiane. Postępować tak z całą słoniną aż do wyczerpania produktu. Wytopiony tłuszcz może służyć jako smalec do smażenia i wówczas nie należy łączyć go ze skwarkami. Jeśli jednak chcemy smalcem smarować pieczywo, warto część skwarków dodać do tłuszczu i doprawić do smaku, np. pieprzem lub czosnkiem.

Domowy smalec – wersja premium, z jabłkiem i cebulką

Składniki:

  • 1 kg słoniny wieprzowej,
  • 250 gramów podgardla wieprzowego,
  • średnia cebula,
  • twarde jabłko.

Słonina powinna być jak najświeższa, im mniej ma mięsa, tym bardziej wskazany jest dodatek podgardla lub boczku. Słoninę i mięso pokroić w kosteczkę, ułożyć na zimnej patelni z wysokim rantem. Ustawić średnią moc palnika, pozostawić na 20 minut. Po tym czasie zamieszać i zmniejszyć moc palnika. Smalec będzie się wytapiać przez około godzinę, w tym czasie skwarki skurczą się i zrumienią. W międzyczasie umyć jabłko, obrać je, usunąć z niego gniazdo nasienne, pokroić w kosteczkę. Cebulę obrać i również pokroić w kosteczkę. Po godzinie wytapiania smalcu dodać do niego pokrojone jabłko i cebulę, lekko zwiększyć moc palnika i podsmażać przez kolejne 20 minut. Zdjąć z kuchenki, przestudzić, przełożyć do dużego naczynia lub słoików. Można ewentualnie posypać solą i kolorowym pieprzem. Wstawić do lodówki. Po kilku godzinach będzie gotowy do nakładania na kanapki.

Ciastka maszynkowe ze smalcemCiastka maszynkowe ze smalcem - wyjątkowo pyszny efekt nieoczekiwanego połączenia [PRZEPIS]

Smalec z gęsi: alternatywa dla tradycyjnego smalcu?

Smalec z gęsi uważany jest za zdrowszy od tradycyjnego smalcu. Medycyna ludowa przypisuje mu właściwości lecznicze (stosuje się go zwłaszcza w przeziębieniach i chorobach układu oddechowego). Nie zostały one jednak udowodnione naukowo. Smalec z gęsi ma wysoką kaloryczność i nie jest pożądanym składnikiem diety, nie nadaje się też do smażenia, jednak jego walory smakowe skuszą wielu.

Składniki:

  • kawałki sadła i gęsiej skóry (o objętości około 1 litra),
  • ok. 4 łyżki wody,
  • 1 cebula,
  • 1 duże kwaśne jabłko,
  • 1 – 2 łyżki majeranku,
  • odrobina zmielonych płatków chili,
  • sól, pieprz do smaku.

Skórki i sadło pokroić w kostkę, przełożyć do rondla, dodać wodę i podgrzewać. Gdy zacznie się gotować, mieszać co jakiś czas drewnianą łyżką. Gdy cały tłuszcz się wytopi, a malutkie kawałeczki skóry nabiorą słomkowej barwy, dodać obrane i drobno pokrojone jabłko oraz cebulę. Smażyć dalej, by cebulka nabrała rumieńców, a skwarki się zarumieniły. Zestawić rondel z ognia na 10 minut. Dosypać roztarty w dłoniach suszony majeranek, chili, sól i pieprz. Wymieszać i przelać do kamionkowego naczynia.

Zobacz wideo Wegański smalec ze śliwką kalifornijską

Smalec z fasoli: też może być pyszny!

Nie każdy wie, że tradycyjny smalec z powodzeniem może zastąpić jego wegetariańska wersja: smalec z fasoli. Smakuje i wygląda podobnie do smalcu przygotowanego z tłuszczów zwierzęcych, a jest znacznie mniej kaloryczny. Oto przepis, który można modyfikować, dodając na przykład skwarki z tofu bądź kaszy gryczanej.

Składniki:

  • 150 gramów białej fasoli suchej,
  • 1 średnia cebula,
  • 1 małe jabłko,
  • 2 łyżeczki oleju,
  • 1 łyżka majeranku suszonego,
  • sól, pieprz do smaku.

Fasolę zalać gorącą wodą w taki sposób, by woda sięgała około 4 centymetry powyżej poziomu fasoli. Przykryć i odstawić na 10 do 12 godzin do zmięknięcia. Następnie fasolę odsączyć na sicie i obficie przelać zimną wodą. Przełożyć do garnka, zalać zimną wodą i gotować przez około półtorej godziny, aż fasola zmięknie. Fasolę odcedzić i odstawić do wystudzenia. Cebulę obrać, drobno posiekać i podsmażyć na patelni do zeszklenia, z dodatkiem dwóch łyżeczek oleju. Jabłko umyć, obrać i zetrzeć na tarce o grubych oczkach, dodać do cebuli, posypać majerankiem i smażyć kilka minut. Fasolę zmiksować blenderem, dodać do niej cebulę z jabłkiem, posolić i popieprzyć do smaku, dokładnie wymieszać. Przechowywać w lodówce. Uwaga: zamiast fasoli suchej można sięgnąć po białą fasolę w puszce.

Przewodnik po tłuszczach. Które tłuszcze są zdrowe, a które szkodliwe? Na czym najlepiej smażyć?Nie wylewaj oleju po smażeniu pączków. Wyjaśniamy, dlaczego

Smalec: przepis bez cholesterolu

Osoby z otyłością, wysokim cholesterolem czy chorobami układu sercowo-naczyniowego powinny ze swej diety zdecydowanie wyeliminować smalec. Przepis, który przedstawiamy poniżej, sprawi, że praktycznie każdy będzie się mógł zajadać domowym smalcem bez ograniczeń.

Składniki:

  • 2 cebule,
  • 1 duże jabłko winne,
  • 200 ml oleju kokosowego (bezzapachowego),
  • 4 ząbki czosnku,
  • 1 łyżka majeranku (opcjonalnie),
  • 1 łyżeczka soli.

Cebule obrać, pokroić w drobną kostkę. Olej rozpuścić na patelni, dodać cebulę i sól, smażyć na małym ogniu, aż cebula stanie się szklista, a na obrzeżach złota. Umyć i obrać jabłka, pokroić w niedużą kostkę, dodać do cebuli, smażyć ok. 10 minut. Czosnek obrać, pokroić drobniutko, dodać wraz z majerankiem do masy na patelni. Zdjąć z palnika, pozostawić do schłodzenia, przełożyć w słoiki i wstawić do lodówki.

Zobacz też: Jak zrobić masło klarowane? Prosty przepis na masło klarowane

Więcej o: